مىافتد و در زنان كمتر از مردان رخ مىدهد . اين بيمارى عبارت از حالت پريدن ( اختلاج ) در ذكر مردان است و اگر احيانا زن بدان مبتلا شود ، اين حالت دهانهء زهدان را در بر مىگيرد . در نتيجهء اين پريدن اندام ، آوندهاى منى ( آب پشت ) كش داده مىشوند و اگر زود علاج نشود سبب ورم گرم در آوندهاى آب پشت مىگردد ؛ كه در اثر ورم آوندها سست مىشوند ، كش مىخورند و متشنّج مىشوند و بالاخره از جاى تكان مىخورند . گويند درحالىكه اين بيمارى بسيار شدّت يابد و كهنه شود ، شكم بيمار باد مىكند و بيمار عرق سرد مىريزد . علاج همين‌كه اين بيمارى پيدا شد حتما بايد رگ بزنى و بادكش به كار اندازى و زالو بچسبانى . بعد از آن بيمار را اسهال دهى ، امّا اسهال دادن چندان شديد نباشد كه يكباره بيمار پاكسازى شود - كه در اين حالت ممكن است مواد ناباب و بدجنس به اندام بلازده درآيند - اسهال چنان باشد كه اندام كم‌كم و به نرمى پاكسازى شود . براى اسهال اين حالت ، آب لبلاب با خيار چنبر دارويى و آب نيلوفر خوب است . كه بيمار بخورد و اسهال شود . يا آب تاجريزى با خيارچنبر بخورد يا آبگوشت حلزون بخورد يا آب‌پز سبزيهاى سردمزاج را تجويز كن كه وسيلهء اسهال دادن بيمار شود ، از قبيل : آش اسفناج ، آش گياه سلمك و امثال آنها . با آب سپستان و آلو بخارا و خطمى و آب سلق و شير خشت بيمار را حقنه كن ! داروهاى ماليدنى بسيار سردىبخش را به حدّ زياد بر اندامان ابزار جماع و بر پشت بيمار بمال ! حتى اگر شوكران و گل اندلسى به كار برى خوبند . داروهايى را كه در علاج فرسيموس گرم و در علاج ورم گرم خايه‌ها ذكر شده‌اند استعمال كن ! بيخ نيلوفر و بيخ سوسن ، با بيمار اين حالت سازگارند . فصل پنجم درد ذكر و بيضه گاهى رخ مىدهد كه ذكر و بيضه يا يكى از آنها به درد آيد . سبب ايجاد درد در بيضه و ذكر چند احتمال دارد : 1 - ممكن است از اثر سوء مزاج سرد يا سوء مزاج گرم باشد . 2 - ممكن است باد در اين خرابكارى دست داشته باشد . 3 - ممكن است ورمى پديد آمده و اين درد از اثر ورم باشد . 4 - احتمال دارد از ضربت خوردن يا بر زمين افتادن بر ذكر و بيضه درد و آزار پيدا شود .